Shiraz University Iranian Journal of Veterinary Research 1728-1997 26 4 2025 12 21 The effect of supplementing rosemary essential oil and selenium yeast in the diet on sperm parameters and antioxidant activity of semen in older broiler breeder roosters تأثیر افزودن اسانس رزماری و مخمر سلنیوم به جیره بر فراسنجه‌های اسپرم و فعالیت آنتی‌اکسیدانی منی در خروس‌های مولد گوشتی 341 349 8744 10.22099/ijvr.2025.51978.7746 EN S. Barzegar Graduated from Faculty of Animal Science and Food Technology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran S. Tabatabaei Vakili Department of Animal Science, Faculty of Animal Science and Food Technology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran Kh. Mirzadeh Department of Animal Science, Faculty of Animal Science and Food Technology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran S. Salari Department of Animal Science, Faculty of Animal Science and Food Technology, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran Sh. Hosseinifar Department of Basic Science, Faculty of Veterinary Medicine, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran Journal Article 2024 12 19 <strong>Background:</strong> Aging is associated with various physiological changes that lead to oxidative stress and the production of reactive oxygen species (ROS), negatively affecting sperm structure and function. <strong>Aims</strong><strong>:</strong> This study aimed to investigate the impact of incorporating rosemary essential oil and selenium yeast into the diet on sperm quality parameters, antioxidant enzyme activity, and lipid peroxidation rates of semen in aged broiler breeder roosters. <strong>Methods</strong><strong>:</strong> Thirty-six 57-week-old Ross 308 roosters were randomly assigned in a 3×2 factorial arrangement, in six treatments with six replications. The treatments included three levels of rosemary essential oil (0, 100, and 200 mg/kg) and two levels of selenium yeast (0 and 0.3 mg/kg) for 7 weeks. Sperm parameters, antioxidant enzyme activities, and lipid peroxidation levels in seminal plasma were evaluated. <strong>Results</strong><strong>:</strong> The results showed significant effects of rosemary essential oil and selenium yeast on sperm parameters. 100 mg rosemary essential oil plus 0.3 mg selenium yeast/kg of diet showed the most significant improvement in sperm quality (P<0.05). However, there was no significant difference in sperm morphological abnormalities among the treatments. Additionally, seminal plasma antioxidant enzyme activities, including glutathione peroxidase (GPx), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), and total antioxidant capacity (TAC) significantly increased and malondialdehyde (MDA) decreased, particularly in the treatment containing 100 mg rosemary essential oil plus 0.3 mg selenium yeast/kg diet (P<0.05). <strong>Conclusion</strong><strong>:</strong> Overall, 100 mg/kg rosemary essential oil combined with 0.3 mg/kg selenium yeast in the diet is recommended for aged broiler breeder roosters to enhance their reproductive function. <strong>پیشینه:</strong> افزایش سن با تغییرات فیزیولوژیکی مختلفی همراه است که منجر به استرس اکسیداتیو و تولید گونه‌های فعال اکسیژن می‌شود و بر ساختار و عملکرد اسپرم تأثیر منفی می‌گذارد. <strong>هدف:</strong> این مطالعه با هدف بررسی تأثیر افزودن اسانس رزماری و مخمر سلنیوم به جیره بر پارامترهای اسپرم، فعالیت آنزیم آنتی‌اکسیدانی و میزان پراکسیداسیون لیپیدی مایع منی در خروس‌های مولد گوشتی مسن انجام شد. <strong>روش کار:</strong> 36 خروس 57 هفته‌ای رأس 308 به صورت تصادفی در قالب فاکتوریل 2×3 در شش تیمار با 6 تکرار قرار گرفتند. تیمارها شامل سه سطح اسانس رزماری (0، 100 و 200 میلی‌گرم) و دو سطح مخمر سلنیوم (0 و 3/0 میلی‌گرم) در کیلوگرم جیره به مدت 7 هفته بود. پارامترهای اسپرم، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و سطح پراکسیداسیون لیپیدی در منی مورد بررسی قرار گرفت. <strong>نتایج:</strong> نتایج نشان داد که اسانس رزماری و مخمر سلنیوم بر پارامترهای اسپرم تأثیر معنی‌دار داشت. در بین گروه‌های آزمایشی، تیمار 100 میلی‌گرم اسانس رزماری و 3/0 میلی‌گرم مخمر سلنیوم به ازای هر کیلوگرم جیره غذایی بیشترین اثر بهبودی در عملکرد اسپرم را نشان داد (P<0.05). ناهنجاری‌های مورفولوژیکی اسپرم، تفاوت معنی‌داری در بین گروه‌ها نداشت. تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی، به ویژه 100 میلی‌گرم اسانس رزماری و 3/0 میلی‌گرم مخمر سلنیوم در کیلوگرم جیره، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی پلاسمای منی شامل گلوتاتیون پراکسیداز (GPx)، سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل (TAC) به طور قابل توجهی افزایش و مالون دی آلدئید (MDA) کاهش یافت (P<0.05). <strong>نتیجه‌گیری:</strong> به‌طور کلی، افزودن 100 میلی‌گرم اسانس رزماری همراه با 3/0 میلی‌گرم مخمر سلنیوم به ازای هر کیلوگرم جیره خروس‌های مولد گوشتی مسن برای تقویت عملکرد تولیدمثلی آن‌ها توصیه می‌شود. https://ijvr.shirazu.ac.ir/article_8744_420c57b17b43b6f590f34e356a0ff297.pdf