Shiraz University Iranian Journal of Veterinary Research 1728-1997 12 4 2011 12 01 Morphological and histochemical investigation of the camel (Camelus dromedarius) abomasal mucous membrane by light and scanning electron microscopy (SEM) مطالعه مورفولوژی و شیمی بافتی اپی‌تلیوم شیردان شتر یک کوهانه به وسیله میکروسکوپ نوری و الکترونی روبشی 304 308 81 10.22099/ijvr.2011.81 EN A. R. Raji Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran Journal Article 2010 10 05 <p>Morphological and histochemical study of the abomasal epithelium in camel (Camelus dromedarius) was<br />carried out by light and scanning electron microscopes. The lining of the abomasum was divided into four<br />regions, i.e. cardiac, pseudocardiac, fundic and pyloric. Our investigation revealed that the cardiac and<br />pseudocardiac regions occupy a wide part of the abomasum in camel and it reaches approximately the thirdfourth of the abomasum. Our gross anatomical observation showed small diverticulae in the Fundic region, this part was covered with thick mucosal folds that have been separated by deep branching furrows. In the histological study we observed that, the mucosa has extensive gastric folds and small invaginations or gastric pits, which were in continuation with the gastric glands. The mucosal surface was covered with simple columnar epithelial. Our histochemical revealed that the surface epithelium in abomasum was negative to AB and positive to PAS staining, whereas in the gastric pit cells it was positive to AB and PAS staining, but gastric gland cells were negative to PAS and positive to AB staining. In the SEM study, after complete removal of mucin from the surface of the mucosa, simple columnar epithelial cells with a mean length of 20 μm were observed, and some epithelial cells have been arranged as flower body (FB). Also, we observed hexagonal structures on the surface of the abomasums that resembled honeycomb structure (HC). Mean diameter of these HC structures was 30-40 μm. For the first time our investigation revealed these FB and HC structures in the abomasal mucosa of camel.</p> <p dir="RTL">مطالعه بافت‌شناسی شیردان در شتر یک کوهانه جهت شناسایی بیماری‌های این ساختار از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد. در ابتدا نمونه‌های بافتی از مخاط چهار ناحیه کاردیا، شبه کاردیا، فوندوس و پیلور از شیردان 20 نفر شتر یک کوهانه بالغ و سالم نر، بلافاصله بعد از کشتار از کشتارگاه صنعتی مشهد تهیه و جهت مطالعه به وسیله میکروسکوپ نوری مراحل ثابت کردن، آماده کردن بافت و رنگ‌آمیزی با هماتوکسیلین و ائوزین، ون گیسون، ورهوف، پاس و آلسین بلو انجام گرفت، برای مطالعه نمونه‌ها به وسیله میکروسکوپ الکترونی روبشی بعد از نمونه‌برداری به وسیله شستشو با آب و مالش دست موکوس پوشاننده سطح مخاطی به آرامی برداشته می‌شد و سپس مراحل ثابت کردن اولیه و ثانویه، آبگیری، خشک کردن در هوا و پوشش با پالادیوم و طلا انجام می‌شد. مطالعات نشان داد که مخاط در بخش کاریا و شبه کاردیا دارای چین‌های مخاطی کوتاه و به تعداد زیاد بود، در فوندوس چین‌های بلند و شیارهای عمیق مشاهده شد و چین‌ها در پیلور به تعداد کم و بلند دیده شد. رنگ‌آمیزی اختصاصی (پاس و آلسین بلو) موکوس مترشحه به وسیله سلول‌ها نشان داد که این موکوس در سطح خنثی، در ناحیه گردن غدد خنثی و اسیدی و در ناحیه بدنه غدد تنها اسیدی می‌باشد. بررسی تصاویر SEM نشان داد که میانگین ارتفاع سلول‌های استوانه‌ای اپی‌تلیوم شیردان 20 میکرومتر می‌باشد، این سلول‌ها به طور منظم در کنار یکدیگر قرار گرفته و مجموعه‌های دایره مانند (گل مانند) را به وجود می‌آورند که درست در مرکز این مجموعه‌ها منفذ غدد مخاطی شیردان قرار می‌گیرند، میانگین قطر این ساختارهای گل مانند 30 تا 40 میکرومتر می‌باشد. این مجموعه‌های گل مانند به همراه موکوس مابین آن‌ها به صورت ساختارهای پنج ضلعی شبیه لانه زنبور عسل قرار داشتند. در این مطالعه برای اولین بار مجموعه‌های گل مانند و ساختارهای لانه زنبوری در سطح شیردان شتر به وسیله میکروسکوپ نوری و الکترونی روبشی مشاهده شده‌اند.</p> https://ijvr.shirazu.ac.ir/article_81_d57dbe46826a5a57d4769c8819eb23af.pdf