Shiraz University Iranian Journal of Veterinary Research 1728-1997 20 3 2019 09 01 Humic acid as a feed additive in poultry diets: a review اسید هیومیک به عنوان یک افزودنی خوراک در جیره‌های غذایی طیور: یک مقاله مروری 167 172 5345 10.22099/ijvr.2019.5345 EN M. Arif Department of Animal Sciences, College of Agriculture, University of Sargodha, Punjab, 40100, Pakistan M. Alagaany Department of Poultry, Faculty of Agriculture, Zagazig University, Zagazig 44511, Egypt M. E. Abd El-Hack Department of Poultry, Faculty of Agriculture, Zagazig University, Zagazig, 44511, Egypt M. Saeed Department of Animal Nutrition, College of Animal Sciences and Technology, Northwest A&F University, Yangling, 712100, China M. A. Arain Department of Animal Nutrition, College of Animal Sciences and Technology, Northwest A&F University, Yangling, 712100, China S. S. Elnesr Poultry Production Department, Faculty of Agriculture, Fayoum University, Fayoum, 63514, Egypt Journal Article 2018 04 12 Many studies tested different feed additives, among these additives, humic substances (HS) have been used in livestock and poultry diets. Humic substances commonly present in nature as they are created from the organic matter decomposition, and are normally found in the soil and natural water. Active components of HS consist of humic acid (HA), humus, ulmic acid, fulvic acid, humin and certain microelements. Humic acid is widely used as an alternative growth promoter for antibiotics in improving poultry performance and health. Moreover, supplementation of a commercial substance as a source of HS through the drinking water or diet improved the feed consumption, feed efficiency and weight gain of broiler chickens, and also improved egg weight, egg mass, and egg production of laying hens. This review describes the useful applications and recent facets of HA including its modes of action and various valuable uses in improving the production and health safeguarding of livestock and poultry. بسیاری از مطالعات انواع مختلفی از افزودنی‌های خوراک را مورد بررسی قرار داده‌اند و در بین این افزودنی‌ها مواد هیومیک (HS) نیز در جیره دام و طیور مورد استفاده قرار گرفته‌اند. از آن جایی که مواد هیومیک از تجزیه مواد آلی حاصل می‌شوند، به طور معمول در طبیعت حضور دارند و در خاک و آب طبیعی یافت می‌شوند. اجزای فعال HS شامل هیومیک اسید (HA)، هیومس، اولمیک اسید، فولویک اسید، هیومین و برخی میکرو المنت‌های خاص است. هیومیک اسید به طور گسترده به عنوان یک محرک رشد جایگزین آنتی بیوتیک‌ها در بهبود سلامت و کارآیی طیور استفاده شده است. علاوه بر ‌این، اضافه کردن مواد تجاری به عنوان یک منبع HS به آب آشامیدنی و یا جیره، سبب بهبود مصرف خوراک، بازده خوراک و افزایش وزن جوجه‌های گوشتی و همچنین بهبود وزن تخم مرغ، توده تخم مرغ و تولید تخم مرغ در مرغ‌های تخم گذار شده است. این مقاله مروری به توصیف کاربردهای مفید و جنبه‌های اطلاعاتی اخیر مرتبط با HA شامل نحوه عملکرد و کاربردهای سودمند مختلف آن در بهبود تولید و حفظ سلامت دام و طیور می‌پردازد. https://ijvr.shirazu.ac.ir/article_5345_e4e7bedc38bdf22ed72deefb70037ff5.pdf